ଓଡ଼ିଶା ସମନ୍ୱିତ ସିଚାଇ ପ୍ରକଳ୍ପ (OIIPCRA) ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୧ ଠାରୁ ICARDA ଦ୍ୱାରା ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ କୃଷି ଓ କୃଷକ ସଶକ୍ତିକରଣ ବିଭାଗ ଏବଂ ଜଳ ସମ୍ପଦ ବିଭାଗ ସହଯୋଗରେ କାର୍ଯ୍ୟକରିତ ହେଉଛି। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପଟି ସାଣ ଶିଚାଇ ପ୍ରକଳ୍ପ (MIPs) ର ଜଳ ସମ୍ପଦକୁ କାର୍ଯ୍ୟକରୀ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରି ଟ୍ୟାଙ୍କ କମାଣ୍ଡ ଅଞ୍ଚଳରେ ଉପଯୁକ୍ତ ଜଳବାୟୁ ସହନଶୀଳ ଡାଲି ଫସଲ ଓ ଜାତି ପ୍ରଚାର ମାଧ୍ୟମରେ କୃଷି ଉତ୍ପାଦକତା ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ କେନ୍ଦ୍ରିତ। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ହେଲା— ଫସଲ ବିବିଧୀକରଣ, ଡାଲି ବିଜ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବା, ଉତ୍ପାଦନକ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି, ମୂଲ୍ୟ ସଂଯୋଜନ ଓ ବଜାର ସଂଯୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ କୃଷକଙ୍କ ଆୟ ବଢ଼ାଇବା, ଏବଂ କୃଷକମାନଙ୍କ ଦକ୍ଷତା ଓ ଜ୍ଞାନ ବୃଦ୍ଧି କରିବା। ପ୍ରକଳ୍ପଟି ପାଣି ପଞ୍ଚାୟତ ଓ ଉତ୍ପାଦକ ଗୋଷ୍ଠୀ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କର କ୍ଷମତା ବିକାଶ ଓ ସସ୍ଥାୟୀ ଉତ୍ପାଦନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ କରେ।
ICARDA ର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ୯ଟି ବ୍ଲକରେ ଅବସ୍ଥିତ ୩ଟି ଜିଲ୍ଲା (କେଉଁଝର, କଳାହାଣ୍ଡି, ବରଗଡ଼) ର ୪୪ଟି MIPs ରେ ୨୪୬୮ ହେକ୍ଟର ଅଞ୍ଚଳକୁ ଆବର୍ତ୍ତ କରିଛି। ୮୦ଟି ଗ୍ରାମରେ ୩୮ଟି ପାଣି ପଞ୍ଚାୟତ ସହଯୋଗରେ ଜଳ ସମ୍ପଦ ବ୍ୟବସ୍ଥାପନ ଓ ସସ୍ଥାୟୀ କୃଷି ପ୍ରଚଳନା କରାଯାଉଛି। Farmer Producer Companies (FPCs) ଗଠନ ମାଧ୍ୟମରେ ବିଭିନ୍ନ ନବୀନ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଚାଲିଛି।
ICARDA ର ମୁଖ୍ୟ ଅବଦାନ:
୧. ଜଳବାୟୁ-ସ୍ମାର୍ଟ ଡାଲି ଫସଲ ପ୍ରଚାର ଓ ଫସଲ ବିବିଧୀକରଣ
ICARDA ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ୬ ହେକ୍ଟର ଅଞ୍ଚଳରେ Pulse Variety and Technology Park ସ୍ଥାପନ କରିଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜିଲ୍ଲାରେ ୨ ହେକ୍ଟର କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରାୟ ୨୮ଟି ଉଚ୍ଚ ଉତ୍ପାଦନକ୍ଷମ ଓ ଜଳବାୟୁ ସହନଶୀଳ ଡାଲି ଜାତିର ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯାଇଛି।
ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ:
- କଳା ମୁଗ, ମୁଗ, ମସୁର, ଚନା, ମଟର, ଖେସାରୀ ଇତ୍ୟାଦି ଫସଲର ଭଲ କୃଷି ପ୍ରଚଳନା ପ୍ରଦର୍ଶନ
- କୃଷକ ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ଞାନ ବିନିମୟ
- କୃଷକଙ୍କ ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଉପଯୁକ୍ତ ଜାତି ଚିହ୍ନଟ
୨. ବିଜ୍ ଉତ୍ପାଦନ
ICARDA ର ସହଯୋଗରେ ୪୭ଟି କୃଷକ ଉତ୍ପାଦକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଅରହର, କଳା ମୁଗ, ଚନା ଓ ମୁଗର ୪୭୯ କ୍ୱିଣ୍ଟାଲ୍ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ ଓ ସର୍ଟିଫାଇଡ୍ ବିଜ୍ ଉତ୍ପାଦନ କରିଛନ୍ତି ଓ OSSC ସହ ବଜାର ସଂଯୋଗ କରାଯାଇଛି।
ବିଜ୍ ପ୍ରସାର:
- ୨୦୨୩-୨୪ ମସିହାରେ ୬୧ଟି ଗ୍ରାମରେ ୨୬,୨୯୮ କି.ଗ୍ରା. ଡାଲି ବିଜ୍ ବଣ୍ଟନ
- ୧୦୬୩.୪ ହେକ୍ଟର ଅଞ୍ଚଳ ଆବର୍ତ୍ତ
- ସ୍ଥାନୀୟ ବିଜ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରାଯାଇଛି
୩. PG-FPO ନେଟୱର୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ବଜାର ସଂଯୋଗ
PG-FPO ମଡେଲ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ସର୍ଟିଫାଇଡ୍ ବିଜ୍ ଉତ୍ପାଦନ ଓ ବିକ୍ରୟ ସଫଳ ହୋଇଛି।
୪. Farmer Producer Companies (FPCs) ପ୍ରୋତ୍ସାହନ
Status of Farmers Producer Companies :
| Details | Kalahandi Pulse Farmers Producer Company Ltd. | Keonjhar Pulse Farmers Producer Company Ltd. | Bargarh Pulse Farmers Producer Company Ltd. |
|---|---|---|---|
| Crop cultivated (ha) | 1590 | 469.8 | 350.8 |
| Producer Group (nos.) | 169 | 50 | 40 |
| No. of shareholders | 457 | 370 | 10 |
| Share capital | Rs.1,37,100 | Rs.1,11,000 | Rs.10,000 |
| Annual turnover (2023-24) | Rs. 1,49,50,096 | Rs. 3,50,000 | Rs. 1,50,000 |
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଚଳନା:
ICARDA has come out with the following Best Practices after implementing the project for a period of three years in project districts in tank commands of MIPs
- PG-FPC ନେଟୱର୍କ – ସସ୍ଥାୟୀ ବିଜ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ମଡେଲ୍
- Pulse Variety & Technology Park
- ଛୋଟ ଓ ସୀମାନ୍ତ କୃଷକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସର୍ଟିଫାଇଡ୍ ବିଜ୍ ଉତ୍ପାଦନ
ICARDA's interventions under OIIPCRA have significantly enhanced pulse cultivation through the promotion of climate-smart varieties, strengthened seed systems, and established market linkages. The active involvement of Farmer Producer Companies and Producer Groups has led to increased farmer income and ensured the sustainability of climate-resilient agricultural practices in Odisha.
