ଜଳବାୟୁ ସ୍ଥିର କୃଷି ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସମନ୍ୱିତ ଜଳସେଚନ ପ୍ରକଳ୍ପ (OIIPCRA) ନଭେମ୍ବର 2021 ଠାରୁ ICARDA ଦ୍ୱାରା କୃଷି ଏବଂ କୃଷକ ସଶକ୍ତିକରଣ ବିଭାଗ, ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଏବଂ ଜଳସମ୍ପଦ ବିଭାଗର ସହଯୋଗରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଛି। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ କ୍ଷୁଦ୍ର ଜଳସେଚନ ପ୍ରକଳ୍ପ (MIPs) ର ଜଳ ଉତ୍ସର ଦକ୍ଷ ବ୍ୟବହାର ଦ୍ୱାରା ଉପଯୁକ୍ତ ଜଳବାୟୁ ସ୍ଥିର ଡାଲି ଫସଲ ଏବଂ କିସମ ପ୍ରଚଳନ ମାଧ୍ୟମରେ ଟ୍ୟାଙ୍କ କମାଣ୍ଡର କୃଷି ଉତ୍ପାଦକତା ବୃଦ୍ଧି ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରୁଛି। ବ୍ୟାପକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଫସଲ ବିବିଧତା, ଡାଲି ବିହନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା, ଡାଲିର ଉତ୍ପାଦକତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା, ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ବଜାର ସଂଯୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ ଚାଷୀଙ୍କ ଆୟ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏବଂ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଅଂଶୀଦାରଙ୍କ ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ଜ୍ଞାନକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଜଳବାୟୁ-ସ୍ମାର୍ଟ ଡାଲି କିସମ, ସ୍ଥାୟୀ କୃଷି ପଦ୍ଧତି ଏବଂ ପାଣି ପଞ୍ଚାୟତ ଏବଂ ଉତ୍ପାଦକ ଗୋଷ୍ଠୀର ସଦସ୍ୟଙ୍କ କ୍ଷମତା ନିର୍ମାଣକୁ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରେ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଟ୍ୟାଙ୍କ କମାଣ୍ଡ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍ଥାୟୀ ଉତ୍ପାଦନ ସୁନିଶ୍ଚିତ ହୋଇପାରିବ।
ICARDA ର ହସ୍ତକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ଓଡ଼ିଶାର ତିନୋଟି ଜିଲ୍ଲାର 9ଟି ବ୍ଲକ ଯଥା - କେନ୍ଦୁଝର, କଳାହାଣ୍ଡି ଏବଂ ବରଗଡ଼ରେ 44ଟି କ୍ଷୁଦ୍ର ଜଳସେଚନ ପ୍ରକଳ୍ପ (MIP) ରେ 2468 ହେକ୍ଟର ଅଞ୍ଚଳକୁ କଭର କରିଥିଲା। 38ଟି ପାଣି ପଞ୍ଚାୟତର ସହାୟତାରେ 80ଟି ଗାଁରେ ଉପଲବ୍ଧ ଜଳସମ୍ପଦର ପରିଚାଳନା ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ କୃଷି ପଦ୍ଧତିର ପ୍ରୋତ୍ସାହନ କରାଯାଉଛି। କୃଷକ ଉତ୍ପାଦକ କମ୍ପାନୀ (FPCs) ଗଠନ ପ୍ରକଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଭିନ୍ନ ଉଦ୍ଭାବନମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଏ।
ICARDA ର ପ୍ରମୁଖ ଅବଦାନ:
୧. ଜଳବାୟୁ-ସ୍ମାର୍ଟ ଡାଲି କିସମ ଏବଂ ଫସଲ ବିବିଧତାର ପ୍ରୋତ୍ସାହନ
ICARDA ଫସଲ ଋତୁରେ ତିନୋଟି ପ୍ରକଳ୍ପ ଜିଲ୍ଲାରେ 6 ହେକ୍ଟର ଜମିରେ ଏକ ପଲ୍ସ ଭେରାଇଟି ଏବଂ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ପାର୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜିଲ୍ଲାରେ କୃଷକଙ୍କ କ୍ଷେତରେ 2 ହେକ୍ଟର ଜମିରେ ଜଳବାୟୁ ସ୍ଥିରତା ସହିତ ପ୍ରାୟ 28ଟି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିବଦ୍ଧ ଉଚ୍ଚ-ଅମଳକ୍ଷମ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଫସଲ କିସମର ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯାଇଥିଲା।
ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ:
- ପ୍ରଦର୍ଶନ:କଳାମରିଚ, କଞ୍ଚାମରି, ମସୁର, ଚଣା, କ୍ଷେତ ମଟର ଏବଂ ଘାସମଟର ଭଲ କୃଷି ଅଭ୍ୟାସ।
- ଜ୍ଞାନ ବାଣ୍ଟିବା:ଚାଷୀ ଏବଂ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ପରିଦର୍ଶନ, ଭଲ ଭାବରେ ଡିଜାଇନ୍ ହୋଇଥିବା ଟେକ୍ନୋପାର୍କ ଏବଂ ବିକଶିତ ପ୍ରଦର୍ଶନ ସ୍ଥଳ।
- କୃଷକଙ୍କ ଅଂଶଗ୍ରହଣ: ଚାଷୀମାନେ ଜଳବାୟୁ-ସ୍ମାର୍ଟ ଡାଲି କିସମ ବିଷୟରେ ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟି ହାସଲ କଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ବିକଳ୍ପ ଚିହ୍ନଟ କଲେ।
୨. ବିହନ ଉତ୍ପାଦନ
ICARDA ହସ୍ତକ୍ଷେପ ସହିତ, ପ୍ରକଳ୍ପ ଅଞ୍ଚଳରେ 47ଟି ଚାଷୀ ଉତ୍ପାଦକ ଗୋଷ୍ଠୀ 479 କ୍ୱିଣ୍ଟାଲ ମୂଳଦୁଆ ଏବଂ ପ୍ରମାଣିତ ଅର୍ହର, କଳାମରିଚ, ଚଣା ଏବଂ ସବୁଜ ଚଣା ବିହନ ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ଯୋଗାଣ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା କଳାହାଣ୍ଡି ପଲ୍ସ ଫାର୍ମର ପ୍ରଡ୍ୟୁସର କମ୍ପାନୀ (KPFPC) ଲିମିଟେଡର ସହାୟତାରେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ବିହନ ନିଗମ (OSSC) ସହିତ ବଜାର ସଂଯୋଗୀକୃତ। ପ୍ରମାଣୀକରଣ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରମାଣୀକରଣ ଏଜେନ୍ସି (OSSOPCA) ଦ୍ୱାରା କରାଯାଏ, ଏବଂ ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପାଦିତ ବିହନ OSSC ଲିମିଟେଡ ଦ୍ୱାରା କ୍ରୟ କରାଯାଏ ଯାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଋତୁରେ ପ୍ରକଳ୍ପ ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବାର ବିଭିନ୍ନ ସରକାରୀ ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।
ଅପହଞ୍ଚ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିବା (ବୀଜ ପ୍ରସାର)
ଗୁଣାତ୍ମକ ଡାଲି ବିହନର ଉପଲବ୍ଧତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ, ଟାଙ୍କି କମାଣ୍ଡ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକର ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ କଳାମରିଚ, ହରଡ, ତୃଣମରିଚ, କ୍ଷେତମରିଚ, ଚଣା ଏବଂ ମସୁର ବିହନ ଉତ୍ପାଦନ କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରାଯାଇଥିଲା। କିଛି ଚାଷୀ ଭବିଷ୍ୟତ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀ କିସମର ବିହନ ସଂରକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ୟମାନେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପଡ଼ୋଶୀ ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ବାଣ୍ଟିଥିଲେ କିମ୍ବା ବିକ୍ରି କରିଥିଲେ। 2023-24 ମଧ୍ୟରେ, 61ଟି ଗ୍ରାମର ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ମୋଟ 26,298 କିଲୋଗ୍ରାମ ଡାଲି TL ବିହନ ବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା 1,063.4 ହେକ୍ଟର ଅଞ୍ଚଳକୁ ଆବୃତ କରିଥିଲା। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ସ୍ଥାନୀୟ ବିହନ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଭଲ ଗୁଣବତ୍ତା ବିହନର ଉପସ୍ଥିତିକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ଉନ୍ନତ କରିଛି।
୩. PG-FPO ନେଟୱାର୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ବଜାର ସଂଯୋଗୀକରଣ
ICARDA ଜଳବାୟୁ-ପ୍ରତିରୋଧୀ ଡାଲି କିସମର ପ୍ରମାଣିତ ବିହନ ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ PG-FPO ନେଟୱାର୍କ ମାଧ୍ୟମରେ MIP ଗୁଡ଼ିକର କମାଣ୍ଡ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ସ୍ତରୀୟ ବିହନ ଉତ୍ପାଦନ ମଡେଲ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛି। ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସଫଳତା ସ୍ୱରୂପ, ଉତ୍ପାଦକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଏବଂ ଚାଷୀମାନେ ରାଜ୍ୟ ଭିତରେ ଏବଂ ବାହାରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟୀମାନଙ୍କୁ 38650 କିଲୋଗ୍ରାମ ଚଣା, ତୃଣମହୁରୀ, କଞ୍ଚାମହୁରୀ, ବ୍ଲାକଚରା, ମସୁର ଏବଂ କ୍ଷେତମହୁରୀ ବିକ୍ରୟ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ 1,51,780 ଟଙ୍କା ନିଟ୍ ଲାଭ ପାଇଛନ୍ତି (ଚିତ୍ର 1)। ଏହା ଉତ୍ପାଦକ ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକୁ ଭବିଷ୍ୟତରେ ସେମାନଙ୍କର ଉତ୍ପାଦର ବିପଣନ ପାଇଁ ବ୍ୟବସାୟୀମାନଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ବିକଶିତ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଛି।
୪. ଚାଷୀ ଉତ୍ପାଦକ କମ୍ପାନୀ (FPCs) ର ପ୍ରୋତ୍ସାହନ।
ICARDA ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକଳ୍ପ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ ତିନୋଟି FPC ହେଉଛି କଳାହାଣ୍ଡି ପଲ୍ସ ଫାର୍ମର୍ସ ପ୍ରଡ୍ୟୁସର କମ୍ପାନୀ ଲିମିଟେଡ୍, କେଉଁଝର ପଲ୍ସ ଫାର୍ମର୍ସ ପ୍ରଡ୍ୟୁସର କମ୍ପାନୀ ଲିମିଟେଡ୍, ଏବଂ ବରଗଡ଼ ପଲ୍ସ ଫାର୍ମର୍ସ ପ୍ରଡ୍ୟୁସର କମ୍ପାନୀ ଲିମିଟେଡ୍, ଯାହା ସଚେତନତା ବୃଦ୍ଧି, କ୍ଷମତା ନିର୍ମାଣ, ଇନପୁଟ୍ ଯୋଗାଣ, ବିହନ କ୍ରୟ ଏବଂ ବଜାର ସଂଯୋଗୀକରଣରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରୁଛି।
କୃଷକ ଉତ୍ପାଦକ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ସ୍ଥିତି :
| ବିବରଣୀ | କଳାହାଣ୍ଡି ପଲ୍ସ ଫାର୍ମର୍ସ ପ୍ରଡ୍ୟୁସର କମ୍ପାନୀ ଲିମିଟେଡ୍ | କେଉଁଝର ପଲ୍ସ ଫାର୍ମର୍ସ ପ୍ରଡ୍ୟୁସର କମ୍ପାନୀ ଲିମିଟେଡ୍ | ବରଗଡ଼ ପଲ୍ସ ଫାର୍ମର୍ସ ପ୍ରଡ୍ୟୁସର କମ୍ପାନୀ ଲିମିଟେଡ୍ |
|---|---|---|---|
| ଚାଷ କରାଯାଇଥିବା ଫସଲ (ହେକ୍ଟର) | ୧୫୯୦ | ୪୬୯.୮ | ୩୫୦.୮ |
| ଉତ୍ପାଦକ ଗୋଷ୍ଠୀ (ସଂଖ୍ୟକ) | ୧୬୯ | ୫୦ | ୪୦ |
| ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା | ୪୫୭ | ୩୭୦ | ୧୦ |
| ପୁଞ୍ଜି ଅଂଶୀଦାର କରନ୍ତୁ | ଟଙ୍କା.୧,୩୭,୧୦୦ | ଟଙ୍କା.୧,୧୧,୦୦୦ | ଟଙ୍କା.୧,୦୦,୦୦୦ |
| ବାର୍ଷିକ କାରବାର (୨୦୨୩-୨୪) | ଟଙ୍କା. ୧,୪୯,୫୦,୦୯୬ | ଟଙ୍କା. ୩,୫୦,୦୦୦ | ଟଙ୍କା. ୧,୫୦,୦୦୦ |
ସର୍ବୋତ୍ତମ ଅଭ୍ୟାସ:
MIP ଗୁଡ଼ିକର ଟ୍ୟାଙ୍କ କମାଣ୍ଡରେ ଥିବା ପ୍ରକଳ୍ପ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ ତିନି ବର୍ଷ ପାଇଁ ପ୍ରକଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପରେ ICARDA ନିମ୍ନଲିଖିତ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଅଭ୍ୟାସଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଆସିଛି।
- PG-FPC ନେଟୱାର୍କ - ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ବିହନ ପ୍ରଣାଳୀ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉପଯୁକ୍ତ
- ଡାଲି ବିବିଧତା ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ପାର୍କ
- କ୍ଷୁଦ୍ର ଏବଂ ନାମମାତ୍ର ଚାଷୀ ଉତ୍ପାଦକ ଗୋଷ୍ଠୀ (PGs) ଦ୍ୱାରା ପ୍ରମାଣିତ ଡାଲି ବିହନ ଉତ୍ପାଦନ
OIIPCRA ଅଧୀନରେ ICARDA ର ହସ୍ତକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ଜଳବାୟୁ-ସ୍ମାର୍ଟ କିସମର ପ୍ରୋତ୍ସାହନ, ସୁଦୃଢ଼ ବିହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ବଜାର ସଂଯୋଗ ସ୍ଥାପନ ମାଧ୍ୟମରେ ଡାଲି ଚାଷକୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି। ଚାଷୀ ଉତ୍ପାଦକ କମ୍ପାନୀ ଏବଂ ଉତ୍ପାଦକ ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକର ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କୃଷକଙ୍କ ଆୟ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାରେ ଜଳବାୟୁ-ସ୍ଥାପକ କୃଷି ପଦ୍ଧତିର ସ୍ଥାୟୀତ୍ୱ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିଛି।
